Alahmadulillahirabbil ‘alamin, mandum pudjoë ta peuwoë keu Allah Subhanahu Wa Ta’ala, njang ka Neubri umu keugeutanjoë seuhingga ka djeut ta peubuët buët njang mulia njoë nakeuh uroë peu-ingat Peunjata Keulai Atjeh Meurdehka njang ke-49, 4 Désèmbèr 2025. Seulaweuët dan saleuëm ukeuë pang-ulèë Nabi Rasulullah Muhammad sallallahu ‘alaihi wa sallam, ukeuë keuluarga-neuh, para sahabat-neuh dan mandum sjuhada-neuh seureuta para sjuhada njang ka geukeureubeuën umu geuh dalam Nanggroë Atjeh njang mulia njoë. Dô’a geutanjoë ta peutrok tjit ukeuë gurèë rajek dalam peurdjuangan Atjeh Meurdehka Tengku Tjhik di Tiro Hasan Muhammad.
Assalamu’alaikum wa rahmatullah wa barakatuh
Bak duëk bak dong beu sapeuë pakat, Sang sineusab meu-adoë a.
Uroë peu-ingat Peunjata Keulai Atjèh Meurdéhka nakeuh buët njang meuseudjarah leupahna keu geutanjoë bansa Atjèh. Bak 4 Désèmbèr 1976 uleh Tengku Tjhik di Tiro Hasan Muhammad ka geupeugoë bansa Atjèh njang meumakna keugeutanjoë njang hana gadoh Meurdéhka dan wadjéb ta meuhudép Meurdéhka lagèë bansa-bansa njang meudéhka ateuëh rhuëng dônja njoë.
Uroë njoë geutanjoë ta peu-ingat uros Peunjata Atjèh Meudéhka keulai njang keu-49 thôn peuëkeuh ta peu-ingat deungon seunang atawa deungon weuëh haté. Njoë pajah ta tanjong bak droëteuh masén-masén. Deungon ka geupeunjata keulai Atjèh Meurdéhka maka le that peuë njang ka ta meureunoë dan le peuë njang pajah ta meureunoë. Geutanjoë ka ta turi droë teuh keulai seubagoë bansa Atjèh njang na rasa jum droëteuh seubagoë bansa njang meurdéhka. Geutanjoë njang hudép bak geuneurasi djinoë beuna tanggông djaweuëb bak droë teuh masén- masén untuk ta sambông buët njang raja leupahna njoë. Han akan seuleusoë buët meugah njoë meunjo hana ta peubuët djinoë. Wadjéb ta mulai djinoë ladju meunjo hana ta peubuët lom, wadjéb ta peubuët ladju meunjo ka ta mulai dari awai. Handjeuët na alasan sapeuë untuk ta peupijôh buët njoë. Meurdéhka nibak peundjadjah Djawa njan nakeuh buët wadjéb untuk ta peutheun Agama njang ka djepeureuloh, Bansa njang ka djipeureuloh utak dan Neugara Atjèh njang ka djipeutjutja deungon hantjô leupahna.
Dalam geutanjoë peubuët buët peumeurdéhka Nanggroë Atjèh njang meutuwah njoë nakeuh deungon haté njang sutji dan ichlaih leupahna. Meunjo geutanjoë gadôh peusalah keunoë keudéh njan han akan keumah ta peumeurdéhka droëteuh. Ka habéh watèë djak mita salah gop untuk peubeuna droë teuh. Njan nakeuh buët njang sia-sia. Deungon geutanjoë djak mita salah sabé-sabé bansa teuh, njan nakeuh ta bri luweuëng keu musoh untuk djak peuhantjô Bansa dan Neugara geutanjoë. Geutanjoë njang ka gadoh meurdéhka ka meutamah reuloh lom deungon meupaké sabé keudroë-droë teuh. Hai njoë ka djeuët ta peupijôh beusigra.
Meunantjit keugeutanjoë mandum beutapeupham beulhôk ideology Atjèh Meurdéhka njoë. Ideology keuneubah Tengku Tjhik di Tiro Hasan Muhammad kon deungon ta meuseunoh-
seunoh beudjeuët keu ulèë kawan. Kon meuseunoh saboh neuduëk. Kon meuseunoh soë djeuët peugah haba njang raja. Njoë pajah deungon peuë njang ka tapeubuët keu Atjèh Meurdéhka dan peuë njang akan ta peubuët keu Atjèh Meurdéhka. Peukara ulèë kawan njan akan timoë deungon na ta peubuët-buët kon deungon ta pok-pok dada droë teuh mangat djeuët ke ulèë. Peuë lom deungon ta puta-putie seudjarah mangat djeuët keu ulèë. Peukara seudjarah han djeuët ta peugah peuë njang galak teuh, teutapi ateuëh peuë njang ka teudjadi deungon beutôi dari awai kon. Peukara salah teutap salah, han djeuët ta peubeuna, pajah ta taubat. Peukateuën untuk peuleumah droë sabé beutoi deungon djak mita salah ureuëng laén, njan kon hai njang meu-adab. Peugot buët njang leubeh beutoi, ureuëng njang teutap dalam buët salah akan hantjô keudroë djih. Tanggông djaweuëb peubibeuëh Bansa dan Neugara Atjèh leubeh rajek nibak djak mita salah po njoë po djeh.
Meupakat dalam peubuët buët Atjèh Meurdéhka njoë kon deungon ta bri angen mangat keu bansa teuh, kon deungon peuleumah propaganda sabé keudroë-droë teuh, prang urat sjaraf (psychology war fare) njan keu musoh luwa teuka, kon sabé-sabé bansa teuh. Bansa teuh ka leupah that phét dalam reugam peundjadjah, bek lé ta tamah haba mangat njang sia-sia dari geutanjoë dan bansa akan meutamah phét hudép lom dan akan saléng meuseunoh neuduëk njang djeuët keu meutamah mita paké sabé keudroë-droë teuh. Bri haba njang beuna dan njang meutanggông djaweuëb keu bansa, neugara dan agama Islam.
Watèë geutanjoë Peu-ingat Uroë Peunjata keulai Atjèh Meurdéhka go njoë ta tanom azam keu geutanjoë masén-masén untuk ta meukeumah beuleubeh got lom ukeuë dalam peudjak buët Atjèh Meurdéhka. Ta peukureuëng harap bak ureuëng laén deungon ta meukeumah droëteuh masén-masén untuk bri teunaga meunurot keumah droëteuh masén- masén. Ta tjok seunipat buët ateuëh tuboh droëteuh, kon deungon ta juë tuboh ureuëng laén untuk peubuët buët deungon seunipat tuboh geutanjoë. Meupakat peuë njang got, peubuët peuë njang keumah. Bansa Atjèh keumah dumpeuë asai ta tém mulai djinoë ladju.
Untuk Bansa Atjèh di dalam Nanggroë ka djeuët duëk pakat, peugot seuneusôn, ta meukeumah dari djinoë dan akan ta mulai “meukhanduri rajek” ‘oh ka trôk bak watèë njang meuteuntèë. Bagi Bansa Atjèh njang na di luwa mita tjara njang meusaneut peubuët peuë njang patôt, peukureuëng peusalah keunoë keudéh, peupijôh mita pangkat, pinah rasa manjang droë sabé saboh bansa, han djeuët saléng tjhôt gatéh dan saléng peukabèh buët ureuëng laén peubuët. Geutanjoë sabé saboh bansa beutameumat bak taloë éndatu keubah untuk lawan peundjadjah “indonesia-djawa” njang lagèë éndatu peugot untuk lawan Beulanda seubagoë tuan “indonesia- djawa”. Tuan djih pajah pluëng pula pingkui dari Tanoh Atjèh, lamiet pih pajah ta lét mangat djipluëng pluëng pula pingkui dari Atjèh. Njan akan teudjadi meunjo geutanjoë ta meusaboh mandum untuk lawan musôh teuka.
Hudép beusaré, maté beusadjan Sikrak kaphan saboh keureunda
Wa assalamu’alaikum wa rahmatullah wa bakarakatuh.
Tengku Musanna Abdul Wahab di Tiro
